Ambalaj Tasarımında Kullanılan Malzemeler

Camın Tarihcesi

Bir önceki yazımız da Ambalajın tanımı ve tarihi incelemiştik, bu yazımızda ise ambalaj tasarımında kullanılan 4 ana malzemeyi cam, kağıt, plastik ve metalin tarihsel süreçlerini inceleyerek  zamanla .

CAM

Cam Ambalaj

Cam ambalaj tekrar tekrar kullanılabilir, dayanıklı, kimyasal maddelere karşı dirençli ve sağlıklıdır. Bu nedenle, katı ve sıvı yiyeceklerin, ilaçların ve kozmetiklerin ambalajlanması, depolanması için çok uygundur. Taşıyacağı her tür ağırlığa dayanıklıdır. Cam, bütün dünyada gıda malzemeleriyle doğrudan temasına izin verilen birkaç malzemeden biridir. Tümüyle dönüşümlü bir malzemedir. Günümüzde ise klasik kullanımın yanı sıra, cam teknolojisinin ilerlemesiyle çeşitli özellikler kazandırılmış cam ürünler inşaat, nakliye, paketleme, aydınlatma, optik elektronik ve telekomünikasyon gibi birçok sanayi dalına girmiştir.

Coca Cola Şişelerinin Tarihsel Süreci

Üretimi 4 bin yıl öncelere dayanan camın ilk kullanımı, demir bronz benzeri diğer malzemelerde olduğu gibi süs eşyası olarak başlamış, daha sonraları şekillendirme olanaklarının artması ile ev eşyası, şişe, pencere camı, gözlük camı olarak gelişimini sürdürmüştür. Kökeni ise Mısır’a kadar dayanmaktadır.

Camın Tarihcesi

Mısır’da 18. hanedan zamanında M.Ö.1448-20 yılları arasında Firavun II. Amenhotep zamanında yapıldığı olarak bilinmektedir. İlk olarak kap şeklinde karşımıza çıkan cama ambalaj olarak o dönemlerde kireçtaşı, soda, kum, silikatın karıştırılıp, eritilmesiyle sıcak olarak şekil veriliyordu. İlk zamanlardan beri karışımın hazırlanması ve içeriğinde çok az değişime uğranmasına rağmen şekil verme sürecinde değişimler göze çarpmaktadır. M.Ö 1200’lere gelindiğinde ise kalıplara dökülen camdan kaplar ve kupalar yapılmaktaydı.. M.Ö. 300 yıllarında Fenikelilerin üfleme çubuğunu icadından sonra camın tamamen şeffaf olarak üretimi milattan sonraki ilk dönemlere rastlamaktadır.

KAĞIT

Günümüzde şekillendirilebilir ambalaj olarak bilinen kavramın en eski biçimi kağıttır.

İşlenmiş dut ağacı kabukları M.Ö. 1’inci ve 2’nci yüzyıllarda Çin’de yiyecekleri sarmakta kullanılırken sonraki 1500 yıl boyunca kağıt yapma teknikleri gelişmiş ve Ortadoğu’ya aktarılmıştır. Bu teknikler 1310’da İngiltere’ye, 1690’da ise Amerika’ya ulaşmıştır. 18. yy’da Fransa’da kağıt makinası icat edilmiştir. İlk ticari karton ve kutu, Çin’den 200 yıl sonra 1817’de İngiltere’de üretilirken oluklu kağıt 1850’lerde ortaya çıkınca, ticarette el yapımı tahta kasaların yerini oluklu karton kutular almıştır.

Kağıtın Tarihcesi
MÖ 4000, MISIR, papirüs bitkisi MS 105, ÇİN

METAL

Eski devirlerden itibaren önce altın ve gümüş gibi kutular şeklinde karşımıza çıkan metal ambalaj daha sonra güçlü alaşımlar ve kaplamalarla hayat bulmuştur. Metal malzeme günümüzde de birçok ürün için kullanılmaktadır. Teneke plakanın üretimi M.S. 1200 yılında Bohemya’da keşfedilirken teneke ile kaplı konserve kutuları 14’üncü yüzyılın başlarında Bavyera’da bilinmekteydi. Kaplama teknolojisi 1600’lere kadar bir sır olarak saklanırken bu tekniği çalan Duxe Saxony, 19. yy’da tüm Avrupa’ya bu tekniği yaymıştır.

Taze yiyeceklerin kapalı kaplarda uzun süre sağlıklı bir biçimde korunabileceği fikrini ilk geliştiren kişi, Parisli Nicolas Appert’tir. 1795 yılında, Napoleon Bonaparte, ordunun gıdalarının korun­masını sağlayan bir yöntem geliştirene 12 bin frank ödül vereceğini ilan etmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu ödülün cazibesine kapılan Nicolas Appert, ticari açıdan da pratik bir uygulama gerçekleştirdi. Madeni kaplar yerine cam kavanozları tercih etti.

Denizcilik Bakanı, Appert’in konservelerinden bir kısmının Bres’teki deniz üssüne gönderilmesini emretti. Burada, kavanozlar üç ay açılmadan saklandı. İlk örneklerin incelenmesinden sonra, Paris Sağlık Müdürlüğü’ne şu rapor gönderildi: “Kavanozdaki et suyu gayet lezzetli. İçindeki et parçaları da öyle. Ancak, miktar olarak biraz az. Etli ve etsiz olarak hazırlanan fasulye ve bezelye konserveleri de, henüz dallarından koparılmışcasına taze ve lezzetli!” Aynı yıl Appert, Paris’in banliyölerinden Massy’de bir konserve fabrikası kurdu. Gerekli taze sebzeyi yetiştirmek üzere, fabri­kanın civarında geniş bahçeler satın aldı. Konservecilikte teneke kapların kullanılmasına ise, ilk kez 1812 yılında Ber­mondsey’ de Don kin and Hail firması tarafından başlandı. Appert1in karşılaştığı en büyük güçlük, kavanozların sıkıca kapatılmasıydı. Bu güçlüğü yenebilmek için beş kat muhafaza içine alıyordu. Bu sorunu tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan Bryan Don kin ile John Hail, teneke kutu kullanmaya karar verdiler. Ancak, teneke kutuların gıda ambalajı olarak kullanılmasının patent hakkı, 181 O yılında Peter Durand adına tescil edilmişti. İki ortak, bin sterlin karşılığında bu hakkı satın aldılar ve başarılı bir sonuç elde ettiler.

CocaCola Tarihi

Böylece gıdaların raf ömrü uzatılabilmiştir. 1868’de iç lak geliştirilmiştir. Alüminyum ilk olarak 1825’te Boksit madeninden ayrılmıştır. Ticari folyo 191 O’da piyasaya sunulmuştur. Konserve kutularının keşfi konserve açacağının keşfini gerektirmiştir.

PLASTiK

19. yy da keşfedilen polimer esaslı, sıvı halde işleme sokulup şekillendikten sonra sertleşebilen organik madde.

1.Dünya Savaşı, Almanya, Polipropilen

strafor- 1950 – Almanya

Plastikler 19. Yy’da keşfedilmiş ancak 20. yüzyıla kadar ambalaj malzemesi olarak kullanılamamıştır. Stiren 1831 ‘de, Vinil Klorür 1835 ve Seluloidler 1860’Iarda bulunmuşlardır. 1831 yılında kauçuk ağacından distile edilen ilk ürünler çok kırılgan olmakla beraber kolayca parçalanabiliyordu. 1933 ve 1950’Ii yıllarda Almanya ve izolasyon ve tampon malzeme olarak straforu geliştirmiştir.

Dünyadaki ilk plastikPlastiğin ambalaj uygulamalarında kullanılmasına ilk Dünya Savaşından sonra başlanmıştır. Polietilen savaş yıllarında çok miktarda üretilmiş ve savaştan hemen sonra piyasada kolay­ ca bulunan bir malzeme haline gelmiştir. Başlangıçta ekmek ambalajlarında kullanılan yağlı kağıdın yerini almıştır. Plastik ambalaj sektöründeki büyüme “1970’1i yıllardan bu yana hızlanmıştır.

1860’Iarda parkesin üretimini geliştirdi. Hyatts’ Celluloid Manufacturing Company’i kurdu. Daha sonra adı American Celulose Chemical Corporation olarak değişti. “Selüloit” terimi böylece yaygınlaştı.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir